This article examines sound-based pedagogy in Greek primary music education from a post-digital perspective and presents a school-based pedagogical framework developed and applied over three consecutive school years in Athens. Each annual cycle lasted fifteen weeks and involved Grade 5 and Grade 6 students. The framework combined listening-centred, ecological, maker-oriented and technologically mediated practices in primary music learning. Grounded in acoustic ecology, ubiquitous music ecologies, science, technology, engineering, the arts and mathematics (STEAM) and maker education, it encompassed field recording, tactile and compositional work, immersive media and artificial intelligence (AI)-mediated sound-making. The study employed design-based research and used focus-group interviews, field notes, informal discussions, formative assessments and student portfolios as data sources. Thematic analysis identified four interrelated themes centred on mediated ecological listening, sound as transformable musical material, do-it-yourself (DIY) making and creative agency, and ecological reflection in digital, immersive and AI-mediated practices. Findings from the annual iterations revealed recurring patterns of active listening, creative decision-making and ecological awareness alongside a consistent role for technological mediation. The study offers an adaptable framework for post-digital sound-based pedagogy in primary music education.

The contribution examines the design and implementation of primary-school music-learning scenarios framed by Music Education 4.0. Using a qualitative Design-Based Research approach, it explores the integration of immersive technologies, including VR, AR and MR, together with artificial intelligence and ST(R)E(A)M-oriented activities. The findings indicate strong learner interest and participation and the development of varied musical and technological competencies.

Η μελέτη διερευνά τις αντιλήψεις, στάσεις και εμπειρίες δεκαπέντε εν ενεργεία εκπαιδευτικών μουσικής σε μουσικά σχολεία της Στερεάς Ελλάδας σχετικά με τον σχολικό εκφοβισμό και τη θυματοποίηση. Μέσα από ημιδομημένες συνεντεύξεις αναδεικνύονται ο ρόλος των εκπαιδευτικών μουσικής και της ομαδικής μουσικής δράσης στην πρόληψη, η σημασία θετικού και υποστηρικτικού σχολικού κλίματος και η ανάγκη στοχευμένων παρεμβάσεων προσαρμοσμένων στις ιδιαίτερες συνθήκες των μουσικών σχολείων.

Η μελέτη διερευνά τις εμπειρίες και στάσεις μαθητών/τριών Δ΄–Στ΄ Δημοτικού που συμμετείχαν επί 15 εβδομάδες σε πρακτικές songwriting στο πλαίσιο ομίλου μουσικής πειραματικού σχολείου της Αττικής. Με δεδομένα από παρατήρηση, ημιδομημένες συνεντεύξεις, άτυπες συζητήσεις και portfolios μουσικών τεχνουργημάτων, τα ευρήματα αναδεικνύουν ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, της αυτονομίας, των μουσικών δεξιοτήτων, της δημιουργικότητας και της συνεργασίας, παρά τις προκλήσεις που σχετίζονται με την ετερογένεια εμπειρίας, την αρχική συστολή και τους περιορισμένους υλικοτεχνικούς πόρους.

Η μελέτη διερευνά την εφαρμογή άτυπων διαδικασιών μουσικής διδασκαλίας-μάθησης σε σύνολο «Ορχήστρα Ευρωπαϊκής Μουσικής» μουσικού σχολείου. Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε από τον Οκτώβριο 2024 έως τον Ιανουάριο 2025 με 25 μαθητές διαφορετικών μουσικών επιπέδων και οργάνων και αξιοποίησε αυτοσχεδιασμό, συνεργατική μάθηση, αλληλοδιδασκαλία, μη συμβατική σημειογραφία και πρακτικές μάθησης με το αυτί. Τα ευρήματα αναδεικνύουν θετική επίδραση στην αυτονομία, τη δημιουργικότητα, την εξοικείωση με το όργανο, το κίνητρο, την αυτοπεποίθηση και την ανάπτυξη μουσικών δεξιοτήτων.

Η μελέτη εξετάζει τον σχεδιασμό και την εφαρμογή διεπιστημονικών σεναρίων ST(R)EAM στην πρωτοβάθμια μουσική εκπαίδευση υπό το πρίσμα της Μουσικής Εκπαίδευσης 4.0. Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε επί 25 εβδομάδες σε όμιλο μουσικής ιδιωτικού σχολείου της Αθήνας με 23 μαθητές Γ΄–Ε΄ Δημοτικού και συνδύασε μουσική παραγωγή, coding, maker movement, εμβυθιστικές τεχνολογίες και τεχνητή νοημοσύνη. Τα ευρήματα δείχνουν υψηλό ενδιαφέρον και ενεργό συμμετοχή, ανάπτυξη μουσικών και τεχνολογικών δεξιοτήτων και ενίσχυση δεξιοτήτων του 21ου αιώνα, όπως κριτική σκέψη, συνεργασία, δημιουργικότητα και επίλυση προβλημάτων.

Η εισήγηση προτείνει μια διδακτική προσέγγιση στην παιδαγωγική του ήχου για παιδιά 7–11 ετών, ενταγμένη στο σύγχρονο ψηφιακό και κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο της ακουστικής οικολογίας. Αξιοποιούνται ψηφιακά οπτικοακουστικά εργαλεία όπως SoundBlocks, Sampler και Scratch, καθώς και Makey-Makey, για δημιουργικές δράσεις, συνθέσεις ηχοτοπίων και οπτικοακουστικές αφηγήσεις. Στόχος είναι η ενίσχυση της ακουστικής αντίληψης, της δημιουργικότητας και της υπολογιστικής σκέψης, με τα παιδιά να λειτουργούν ως ενεργοί διαμορφωτές του φυσικού και ψηφιακού τους κόσμου.

Framed within the context of Music Education 4.0, this chapter explores how STREAM music scenarios can facilitate inclusive post-digital transformation in early childhood music education. The discussion integrates the STREAM perspective with constructionist learning, multimodal musical literacy, maker movement pedagogy, design thinking, and inclusive participation, emphasizing design principles that prioritize child agency, embodied making, role rotation, accessibility, narrative inquiry, scaffolding, documentation, sharing, and self-reflection. Emerging, immersive, and AI-mediated technologies are examined as pedagogical mediators capable of enhancing musical exploration, provided they remain developmentally appropriate, teacher-mediated, ethically sensitive, and grounded in clear musical objectives. In this context, early childhood music education evolves into a space where children can investigate sound, construct meaning, engage creatively with digital and physical materials, collaborate with others, and participate as co-authors of shared musical experiences.

The paper presents Pierce XRLab, a two-year standalone extended-reality curriculum for Grades 8–9. The curriculum treats XR both as a subject of study and as a medium for interpretation, critical media literacy, creative production, and responsible participation, using a spiral structure in which students revisit core concepts while progressing from immersive experience and interpretation toward critique, ethics, identity, and design-oriented production.

Extended Reality (XR) is increasingly discussed in educational research as a medium for experiential learning, multimodal meaning-making, and creative engagement. School-based applications, however, often remain focused on individual activities or technologies. This article presents Pierce XRLab, a two-year XR curriculum for Grades 8–9 developed as a standalone middle school course for implementation within short lesson periods and shared device conditions. Sixteen units, eight in each grade, are organized in a spiral sequence that revisits key concepts under progressively more demanding interpretive, critical, and design conditions. XR is understood as a learning environment and as a representational and cultural medium that can shape perception, credibility, identity, and participation. The model draws on constructivist and constructionist learning, embodied cognition, experiential and pragmatist traditions, and critical media literacy. Four recurring spiral axes, developed through iterative curriculum organization and revision, make the conceptual progression explicit and focus on embodied engagement, representation and illusion, culture and identity, and experience design, critique, and ethics. Assessment is organized around three recurring evidence types, Experience Logs, Critical Briefs, and Design Artifacts. Implementation emphasizes repeatable instructional routines, resource-conscious technology choices, flexible substitution of technologies, classroom rotation, and explicit safety practices. The article contributes a curriculum-level model connecting longitudinal conceptual progression, recurring evidence of learning, and classroom enactment within routine school time and resource constraints. Empirical findings from the ongoing design-based research study fall outside the scope of the present article.

Early childhood music education is increasingly shaped by post-digital conditions in which musical learning develops through the interaction of children, educators, bodies, materials, sounds, technologies, and social relationships. From a Music Education 4.0 perspective, digital transformation is approached as a pedagogical process that connects technological mediation with embodied exploration, creativity, participation, and musical meaning-making. Drawing on post-digital music education, constructionist and making-centered learning, multimodal musical literacy, STREAM-oriented approaches, and participatory pedagogies, the discussion examines how emerging, immersive, and AI-mediated technologies can support developmentally appropriate and meaningful musical experiences in the early years. Particular attention is given to music production, tactile interaction, creative coding, immersive media, and artificial intelligence as resources for listening, experimentation, representation, problem-solving, and collaborative creation. Their pedagogical value is considered in relation to accessibility, educator mediation, ethical awareness, and the opportunities they create for children’s agency and multimodal participation. The discussion also proposes design principles for flexible post-digital music learning environments and illustrates their application through early childhood music scenarios. Music Education 4.0 is positioned as a human-centered perspective for connecting technological change with creativity, participation, inclusion, and shared musical experience.

The article examines how rapid technological change is reshaping young children’s musical interaction and considers the pedagogical use of digital environments designed specifically for early music learning. It reports a practical intervention using Synth4kids with children aged 4–6, addressing the tension between children’s technology-rich everyday experiences and music teaching that often remains tied to conventional models. The findings indicate that a purpose-built digital music environment can support enthusiastic and active participation in authentic teaching-learning processes while contributing to the development of both musical and technological skills. The study also emphasizes the need to align software design, pedagogical aims and age-appropriate forms of exploration and creativity.

Η μελέτη εξετάζει τη συγκρότηση μαθησιακών περιβαλλόντων μέσα από τον σχεδιασμό και την εφαρμογή STREAM σεναρίων στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Τα ευρήματα αναδεικνύουν δημιουργική έκφραση, αυτονομία, αυτορρύθμιση, αισθητηριακή εμπλοκή, συνεργατική επίλυση προβλημάτων και ανάπτυξη υπολογιστικής σκέψης.

The article examines Design-Based Research as a cyclical and iterative process connecting design, implementation and reflection in authentic music-learning environments. It synthesizes theoretical foundations, methodological characteristics and practical challenges, and discusses DBR as a framework for inclusive, creative and context-sensitive educational innovation.

The study examines how emerging technologies can be incorporated into STREAM-oriented music education for pupils in Grades 3–5. It reports a music-club intervention developed over three academic years and organized through Design-Based Research. The learning scenarios integrate music production, ubiquitous and mobile music computing, creative coding, immersive technologies and artificial intelligence. Findings point to gains in creative expression, autonomy, self-regulation, sensory engagement, collaborative problem-solving and computational thinking, while also showing how learners move between physical and digital musical environments. The article argues for a human-centered post-digital framework in which technological tools serve musical participation, experimentation and meaning-making rather than functioning as ends in themselves.

Το άρθρο εξετάζει το digital storytelling και το animation ως δυναμικές διδακτικές προσεγγίσεις στη μουσική εκπαίδευση μέσα σε πολυτροπικό και STEAM προσανατολισμό. Αναδεικνύει τη συμβολή τους στην καλλιέργεια δημιουργικότητας, κριτικής σκέψης, συνεργασίας, ήπιων δεξιοτήτων και γραμματισμών στα μέσα, μέσα από τη σύνδεση μουσικής, οπτικοακουστικής αφήγησης, ψηφιακών εργαλείων και περιβαλλόντων προγραμματισμού. Παράλληλα, συζητά ζητήματα διδακτικού σχεδιασμού, αξιολόγησης και επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών που συνοδεύουν την εφαρμογή τέτοιων πρακτικών.

The study presents the design and implementation of the Digital Little Music Makers programme, a constructionist music-education intervention integrating music production, maker practices, coding, artificial intelligence, and immersive technologies such as VR and AR. Conducted over 30 weeks at Pierce – The American College of Greece, the qualitative Design-Based Research study used interviews, observations, informal discussions, and student-created artefacts. Findings show high levels of engagement, autonomy, creativity, collaboration, problem solving, and computational thinking, while positioning learning through making as a productive framework for technology-enhanced music education.

Το άρθρο εξετάζει τη Design-Based Research (DBR) στη μουσική εκπαίδευση, εστιάζοντας στη φιλοσοφική και θεωρητική της θεμελίωση, στον συνεργατικό και κυκλικό σχεδιασμό σε αυθεντικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα και στη σύνδεση θεωρίας, εφαρμογής και αναθεώρησης. Συγκρίνει τη DBR με την έρευνα δράσης, την εθνογραφία και τις μελέτες περίπτωσης και παρουσιάζει εφαρμογές από τη διεθνή βιβλιογραφία, αναδεικνύοντας τη συμβολή της στην ανάπτυξη καινοτόμων πρακτικών και θεωριών για τη μουσική διδασκαλία-μάθηση.

Το άρθρο διερευνά δυνατότητες, περιορισμούς και παιδαγωγικές προεκτάσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πρωτοβάθμια μουσική εκπαίδευση μέσα σε πολυτροπικό, δημιουργικό, συνεργατικό και STEAM πλαίσιο. Παρουσιάζει εφαρμογές με γλωσσικά μοντέλα, μουσική θεωρία και ιστορία, μηχανική μάθηση, ψηφιακά μουσικά όργανα και εικονικά ηχοτοπία, ενώ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αυθεντικότητα, την πνευματική ιδιοκτησία, τη διαφάνεια των αλγορίθμων και την καλλιέργεια κριτικής στάσης των μαθητών απέναντι στην ΤΝ.

This study examines the design and implementation of educational scenarios created with Synth4kids, an innovative music-educational software designed for preschool education. Synth4kids offers an intuitive environment that fosters musical creativity, inclusion, and differentiated instruction through emerging and assistive capabilities. As an original and innovative tool designed for preschool education, it bridges accessibility gaps while promoting joyful, multisensory music-making. The intervention consisted of twelve weekly sessions, each lasting approximately 45 min, for four male children aged four to six years, at Baby Maestro Cyprus. Sessions were structured to integrate the AT and ET features of Synth4kids. In line with Universal Design for Learning principles, educational activities were crafted to boost musical engagement in young children via personalized, play-based interactive experiences. The findings indicate that the early integration of assistive features, such as gaze control, motion tracking, tactile interfaces, and chromesthesia, significantly enhances accessibility, creativity, and social participation among learners with diverse profiles. Notably, incorporating Synth4kids into music teaching and learning activities demonstrates how AT tools promote agency, autonomy, and collaborative creativity, fostering new pedagogical approaches that enhance equity and engagement in music education. Overall, this study reveals that the thoughtful use of digital technologies can transform early childhood music education into an inclusive and dynamic learning environment.

Το κεφάλαιο επιχειρεί να οριοθετήσει και να αποσαφηνίσει το πλαίσιο της STEAM εκπαίδευσης στη σύγχρονη μουσική παιδαγωγική, εξετάζοντας τη μετάβαση από τη λογική του STEM σε μια περισσότερο ολιστική και δια-επιστημονική προσέγγιση, όπου οι τέχνες δεν λειτουργούν ως απλή προσθήκη αλλά ως ισότιμο πεδίο γνώσης και δημιουργίας. Συζητούνται διαφορετικοί βαθμοί σύνδεσης των γνωστικών πεδίων, από τη διαθεματικότητα έως τη διεπιστημονικότητα και τη δια-επιστημονικότητα, καθώς και η συμβολή του maker movement, του κονστραξιονισμού και της σχεδιαστικής σκέψης στη διαμόρφωση αυθεντικών μαθησιακών εμπειριών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μουσική τάξη ως εργαστήριο κατασκευών και πειραματισμού, όπου η μουσική πράξη συνδέεται με την υπολογιστική σκέψη, τη φυσική του ήχου, τη μηχανική, την τεχνολογία και τα μαθηματικά. Μέσα από κύκλους σχεδιασμού, πρωτοτυποποίησης, δοκιμής, ανατροφοδότησης και ανασχεδιασμού, οι μαθητές/τριες καλούνται να δημιουργούν νοηματοδοτημένα μουσικά τεχνουργήματα και να αντιμετωπίζουν αυθεντικά προβλήματα, καλλιεργώντας δημιουργικότητα, συνεργασία, κριτική σκέψη και πολλαπλούς γραμματισμούς. Η θεώρηση αυτή προτείνεται ως συνεκτικό παιδαγωγικό πλαίσιο για τον σχεδιασμό δημιουργικών και τεχνολογικά εμπλουτισμένων μουσικών μαθησιακών εμπειριών.

Οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων ετών έχουν μετασχηματίσει τους τρόπους με τους οποίους τα άτομα έρχονται σε επαφή με τη μουσική, διαμορφώνοντας νέες μορφές έκφρασης, δημιουργίας και μάθησης. Σε αυτό το πλαίσιο, η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των ανθρώπων, επηρεάζοντας καταλυτικά τόσο τις διαδικασίες μουσικής διδασκαλίας και μάθησης όσο και τις πρακτικές μουσικής δημιουργίας. Το παρόν άρθρο συζητά τα αποτελέσματα από την αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης σε δημιουργικές και συνθετικές στρατηγικές στην πρωτοβάθμια μουσική σχολική εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, σε μια ομάδα είκοσι τριών παιδιών (Γ’ – Ε’ τάξης) στο δημοτικό σχολείο του Pierce – The American College of Greece και για περίοδο δέκα εβδομάδων, εφαρμόστηκαν διδακτικά σενάρια με έμφαση στην ένταξη των αναδυόμενων τεχνολογιών στη μουσική παραγωγή και δημιουργία. Στη βάση του δια-επιστημονικού μοντέλου STEAM, οι δράσεις διευρύνθηκαν με στοιχεία τεχνητής νοημοσύνης, αντλώντας από διαφορετικά γνωστικά πεδία. Για τη συλλογή των δεδομένων, αξιοποιήθηκαν τα ποιοτικά εργαλεία της συμμετοχικής παρατήρησης, άτυπες συζητήσεις με τα παιδιά, ομαδικές εστιασμένες συνεντεύξεις και γραπτές διαμορφωτικές αξιολογήσεις. Οι μαθητές φάνηκαν να αγκαλιάζουν τις δραστηριότητες με ενθουσιασμό, ειδικά εκείνες που περιλάμβαναν τεχνητή νοημοσύνη, ενθαρρύνοντάς τους να εξερευνήσουν νέους τρόπους έκφρασης και δημιουργίας. Από τα προκαταρκτικά ευρήματα προκύπτει ότι η χρήση τέτοιων εργαλείων ενθαρρύνει τη συμμετοχή, βελτιώνει την κατανόηση μουσικών εννοιών, ενώ αναπτύσσει τη δημιουργικότητα και την υπολογιστική σκέψη. Ταυτόχρονα, οι μαθητές επέδειξαν σημαντική επίγνωση των ενδεχόμενων προκλήσεων της τεχνητής νοημοσύνης, τοποθετούμενοι κριτικά κυρίως σε ζητήματα διαφάνειας, αξιοπιστίας και ηθικής. Καταλήγοντας, τα αποτελέσματα της έρευνας παρέχουν σημαντικές ενδείξεις για τον δυνητικό ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης σε μαθήματα μουσικής, διαμορφώνοντας παράλληλα νέες δυνατότητες αλλά και νέες προκλήσεις για το πεδίο της μουσικής παιδαγωγικής.

Emerging technologies are reshaping the ways people interact with music and expanding possibilities for musical creation, expression, learning, and education. This study reports a pilot intervention at the elementary school of Pierce – The American College of Greece, involving eighteen pupils in Grades 3–5. Over twenty weeks, music-education scenarios were designed and implemented around music production, ubiquitous music computing, the Internet of Musical Things, STEAM and maker practices, and collaborative DIY approaches. The study examined how these practices could support pupils’ musical creativity and what knowledge, skills, and experiences they developed through active participation. Data were collected through observation, semi-structured interviews, informal discussions, written formative assessment, and portfolios. Findings showed that pupils engaged enthusiastically with the activities and increasingly participated in music-making as active agents. The technology-enhanced learning environment strengthened their engagement, broadened their musical and technological experiences, and supported new forms of creative participation. The study suggests that such emerging digital-musical environments can open productive new pathways for contemporary music education.

Το σενάριο μεταφέρει τα παιδιά στο έτος 2125, όπου το μουσικό διαστημόπλοιο MUSIXSPACE έχει αναγκαστεί να προσγειωθεί στον πλανήτη MUX808 και ο εξωγήινος κυβερνήτης MusAlien ζητά βοήθεια μέσω ενός σήματος SOS σε κώδικα Morse. Με αφετηρία αυτή την αφηγηματική αποστολή, οι μαθητές/τριες εργάζονται συνεργατικά και αξιοποιούν τη διεπαφή Makey-Makey και το λογισμικό Synth4kids για να πειραματιστούν με αγώγιμα υλικά, να κατασκευάσουν μουσικά τεχνουργήματα, να αναγνωρίσουν και να αναπαράγουν ρυθμικά και μελωδικά μοτίβα και να αυτοσχεδιάσουν. Η μαθησιακή διαδικασία οργανώνεται μέσα από βιωματικές, πολυαισθητηριακές και παιγνιώδεις δραστηριότητες, με έμφαση στη μουσική δημιουργικότητα, τη φαντασία, τη συνεργασία και την αυθεντική επίλυση προβλημάτων. Το σενάριο αντλεί από το maker movement, τον κονστραξιονισμό και το design thinking, ενθαρρύνοντας τα παιδιά να λειτουργήσουν ως ενεργοί σχεδιαστές: να διατυπώνουν ιδέες, να κατασκευάζουν πρωτότυπα, να τα δοκιμάζουν, να τα βελτιώνουν και να αναστοχάζονται πάνω στη διαδικασία. Παράλληλα, συνδέει τη μουσική με βασικές έννοιες τεχνολογίας, μηχανικής, κωδικοποίησης και ηλεκτρισμού σε ένα συνεργατικό και συμπεριληπτικό περιβάλλον.

Η εργασία παρουσιάζει τη σχεδίαση και εφαρμογή της πρότασης «Little music makes & producers» στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, με στόχο την ενίσχυση της μουσικής δημιουργικότητας μέσα από σύγχρονες τεχνολογίες. Η παρέμβαση συνδέει ψηφιακή μουσική παραγωγή, δημιουργικό προγραμματισμό, πρακτικές maker και τεχνολογικά μέσα σε ένα μαθητοκεντρικό πλαίσιο. Η μελέτη εστιάζει στις δυνατότητες δημιουργίας ενός νέου τεχνολογικού-μουσικού μαθησιακού περιβάλλοντος που ενισχύει την ενεργό συμμετοχή, τη συνεργασία και τη δημιουργική έκφραση των μαθητών.

Η μελέτη συγκρίνει τα επίσημα Προγράμματα Σπουδών Μουσικής της Ελλάδας, της Σουηδίας και της Ιαπωνίας. Η ποιοτική συγκριτική ανάλυση εξετάζει τη φιλοσοφία και τους στόχους, τις μεθοδολογικές κατευθύνσεις, την αξιολόγηση, την ανοιχτότητα, τη συγκεντρωτική ή αποκεντρωτική εφαρμογή και τις δεξιότητες του 21ου αιώνα. Τα ευρήματα δείχνουν κοινές σπειροειδείς δομές αλλά σημαντικές διαφοροποιήσεις στη διαθεματικότητα, τη διαπολιτισμικότητα, την αξιολόγηση, την παιδαγωγική ελευθερία και τον κοινωνικό ρόλο της μουσικής, οι οποίες ερμηνεύονται σε σχέση με το ιδιαίτερο πολιτισμικό και εκπαιδευτικό πλαίσιο κάθε χώρας.

The article reports an educational intervention using Synth4kids in early childhood music education, responding to the gap between children’s digitally mediated musical lives and teaching models that often remain conventional. It examines how a child-oriented digital environment can combine music pedagogy with technology to support active, playful and authentic participation. The findings indicate strong learner engagement and the development of both musical and technological skills, while underscoring the importance of software design that balances educational objectives with age-appropriate exploration and creativity.

Η εργασία παρουσιάζει τη σχεδίαση, ανάπτυξη και εφαρμογή ενός διαδικτυακού χωρο-ευαίσθητου μουσικού εκπαιδευτικού αντικειμένου με αφορμή τη ζωή, το έργο και τις ερμηνευτικές πρακτικές της Μαρίας Κάλλας. Η εφαρμογή εντάχθηκε σε τετραβδομαδιαίο διδακτικό σενάριο για την όπερα στη Δ΄ Δημοτικού του Pierce – The American College of Greece και αξιολογήθηκε με συμμετοχική παρατήρηση, ομαδικές εστιασμένες συνεντεύξεις και άτυπες συζητήσεις. Τα αποτελέσματα δείχνουν ενεργή εμπλοκή και υψηλό ενδιαφέρον των μαθητών, καθώς και χρήσιμη ανατροφοδότηση για τη βελτίωση του λογισμικού και των τρόπων παιδαγωγικής ένταξής του.

Το άρθρο προσεγγίζει τον σχολικό εκφοβισμό ως συστηματική και διαρκή θυματοποίηση με λεκτικές, σωματικές, συναισθηματικές και κοινωνικές συνέπειες. Εξετάζει την πολυπλοκότητα των μορφών και των ρόλων που συνδέονται με το φαινόμενο και προτείνει πρόληψη και αντιμετώπιση με βάση την κριτική εκπαίδευση και την κοινωνική δικαιοσύνη. Τονίζει τα όρια των τιμωρητικών και αποκλειστικών πρακτικών και αναδεικνύει τον ρόλο σχολείου, εκπαιδευτικών, γονέων και κηδεμόνων στην καλλιέργεια αυτογνωσίας, σεβασμού και ελευθερίας.

The study presents the design, development, and implementation of an interdisciplinary STEAM proposal connecting music and maritime education through the perspective of ubiquitous acoustic ecologies. Implemented with fifth- and sixth-grade classes at Pierce – The American College of Greece, the intervention used hands-on, collaborative, inquiry-based, and project-based activities to construct authentic music-learning experiences. Findings show enthusiastic participation, new musical and technological skills and experiences, and strengthened creativity and ecological awareness.

Η μελέτη παρουσιάζει το «Maritime music project», μια STEAM διδακτική πρόταση που συνδέει τη μουσική και τη ναυτιλία μέσα από τις διάχυτες ακουστικές οικολογίες. Η παρέμβαση εφαρμόστηκε σε μαθητές Ε΄ και Στ΄ Δημοτικού του Pierce – The American College of Greece και αξιοποίησε πρακτικές δραστηριότητες, συνεργατική και ανακαλυπτική μάθηση και μάθηση βάσει έργου. Τα αποτελέσματα δείχνουν ενεργή και ενθουσιώδη συμμετοχή, ανάπτυξη μουσικών και τεχνολογικών δεξιοτήτων, ενίσχυση της δημιουργικότητας και διεύρυνση της οικολογικής και ακουστικής αντίληψης των μαθητών.

Η εργασία διερευνά θεωρητικά τα χαρακτηριστικά της πολυαισθητηριακής μουσικής διδασκαλίας-μάθησης και τη δυνατότητα ένταξής της στη σχολική μουσική εκπαίδευση. Μέσα από βιβλιογραφική ανασκόπηση εξετάζει τη συνδυασμένη ενεργοποίηση ακουστικών, οπτικών, σωματικών-ψυχοκινητικών και άλλων αισθητηριακών πεδίων για την κατανόηση αφηρημένων μουσικών εννοιών, ενώ συζητά τη σχέση της με ιστορικές μουσικοπαιδαγωγικές προσεγγίσεις και σύγχρονες πολυτροπικές αντιλήψεις. Παρουσιάζονται επίσης προϋποθέσεις σχεδιασμού και ενδεικτικές πρακτικές εφαρμογές για το σχολικό μάθημα μουσικής.

The article reports a pilot intervention in a Greek conservatoire theory-of-music course integrating maker culture within a STEAM framework. Four students aged six to seven used Synth4kids and Makey-Makey to design and construct musical artefacts. The study examines their experiences and perceptions of the learning process and the development of musical and technological knowledge and skills. Findings indicate active, enthusiastic participation and meaningful music-making experiences, alongside development and transformation of musical and technological skills.

The study explores the integration of ubiquitous music ecologies into STEAM-oriented music teaching and learning through pilot scenarios with children aged seven to nine in a Greek conservatoire setting. The activities combine project-based and cooperative learning, transdisciplinary work, game-based strategies, augmented reality and authentic problem solving. Analysis identifies four interconnected areas—auditory perception, creativity, computational thinking, and interaction between digital and physical musical worlds—suggesting that ubiquitous-music practices can broaden children’s musical and technological experiences.

The article presents the design and development of three original digital music-educational games created to support preparation for admission examinations to Greek Music Schools. Developed within the Greek Society for Music Education’s Music Schools working group, the games translate examination-related musical skills into interactive digital activities and are discussed in relation to their pedagogical use in conservatoire and primary-school settings. The paper situates the games within contemporary educational technology and considers their potential to support playful and accessible preparation for prospective Music School students.

Η εργασία προτείνει ένα μοντέλο κριτηρίων για την επιλογή εκπαιδευτικού λογισμικού σε διαδικασίες μουσικής διδασκαλίας-μάθησης. Αντλώντας από σύγχρονα μοντέλα ενσωμάτωσης της τεχνολογίας στην εκπαίδευση, οργανώνει αλληλοσυμπληρούμενους άξονες που αφορούν το περιεχόμενο, τους διδακτικούς στόχους, τις φιλοσοφικές και θεωρητικές αρχές, τις διδακτικές στρατηγικές, την αξιολόγηση και τις ιδιαίτερες συνθήκες μάθησης. Τονίζεται ότι η χρήση ψηφιακών εργαλείων αποκτά παιδαγωγική αξία μόνο όταν εντάσσεται σε κατάλληλο τεχνολογικό-παιδαγωγικό μουσικό πλαίσιο.

Το άρθρο εξετάζει τις μορφές αξιολόγησης στην ωδειακή εκπαίδευση με έμφαση στις εξετάσεις μουσικών οργάνων. Αναλύονται πρακτικά εξετάσεων πιάνου ενός ελληνικού ωδείου για περίοδο έντεκα ετών, σε ένα πλαίσιο όπου κυριαρχούν η μουσική ανάγνωση, η εκτέλεση, ο δασκαλοκεντρικός ρόλος και η βαθμολογική κλίμακα. Τα ευρήματα αναδεικνύουν αδυναμίες και περιορισμούς της ισχύουσας διαδικασίας και υποστηρίζουν την ανάγκη αναμόρφωσης της αξιολόγησης και του ευρύτερου ωδειακού εκπαιδευτικού πλαισίου.

Η εργασία εξετάζει τρόπους αξιοποίησης των βιντεοπαιχνιδιών στη μουσική διδασκαλία-μάθηση. Προτείνονται δραστηριότητες μέσα από τις οποίες οι μαθητές αναγνωρίζουν τις λειτουργίες της μουσικής και του ήχου στην αφήγηση ενός παιχνιδιού, αναπτύσσουν ενεργητική ακρόαση, μουσική εκτέλεση και δημιουργία και σχεδιάζουν δικά τους παιχνίδια μέσω οπτικού προγραμματισμού. Παράλληλα συζητούνται ζητήματα καταλληλότητας, πρόσβασης και πιθανών αρνητικών επιδράσεων, ώστε η ένταξη των βιντεοπαιχνιδιών να γίνεται με παιδαγωγικά και ηθικά κριτήρια.

Emerging technologies and digital media are continually transforming the ways people interact with music and expanding possibilities for musical expression, creation, learning, and education. Children today grow up in a digital environment that shapes their musical preferences and experiences, contributing to new kinds of musical literacies. As digital natives, they encounter musical stimuli that differ from those experienced by their parents and teachers and expect to engage with similar media in educational settings. In this context, digital technology can play a fundamental role in enhancing participation and creating inclusive music teaching and learning environments. Moreover, incorporating technology from an educational perspective creates opportunities to promote equity and eliminate barriers to musical learning. The aim of this chapter is to encourage a new approach to music education that integrates educational technology to promote inclusion in music teaching and learning.

The contribution reports a four-month maker-culture intervention in a Greek conservatoire music-theory class with four students aged six to seven. Using Synth4kids together with tangible interfaces such as Makey-Makey, the activities followed a STEAM, project-based, collaborative and authentic problem-solving orientation. Observation, interviews, informal discussions and formative assessment indicated that the students engaged enthusiastically as active music-makers and perceived the maker-oriented environment as meaningful for their musical understanding and experience.

Η μελέτη παρουσιάζει προκαταρκτικά ευρήματα από παρέμβαση maker movement σε τέσσερα παιδιά 6–7 ετών στο πρώτο έτος του μαθήματος «θεωρία της μουσικής» σε ελληνικό ωδείο. Με τη χρήση του Synth4kids και δραστηριοτήτων κατασκευής μουσικών τεχνουργημάτων σε πλαίσιο STEAM, διερευνώνται η μαθησιακή διαδικασία, οι αντιλήψεις των παιδιών και η ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων. Τα παιδιά συμμετείχαν ενεργά και με ενθουσιασμό, αποδίδοντας αξία στις δράσεις, ενώ καταγράφηκε διεύρυνση μουσικών και τεχνολογικών δεξιοτήτων και καλλιέργεια υπολογιστικής σκέψης.

Η μελέτη παρουσιάζει εκπαιδευτική παρέμβαση για την ένταξη ψηφιακών μέσων στην προσχολική και πρωτοσχολική μουσική εκπαίδευση με βασικό εργαλείο το Synth4kids. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τη διαμόρφωση ενός τεχνολογικά εμπλουτισμένου μαθησιακού περιβάλλοντος στο οποίο τα παιδιά συμμετείχαν ενεργά και με ενθουσιασμό σε αυθεντικές περιστάσεις μουσικής διδασκαλίας-μάθησης, μετασχηματίζοντας τις εμπειρίες τους και αποκτώντας νέες μουσικές και τεχνολογικές δεξιότητες.

The article presents the design and development of Synth4kids, a web-based music-education application for children aged five to eight. It combines elements of Dalcroze Eurhythmics, Orff Schulwerk and the Kodály Method with augmented reality, tangible interfaces and sensors, eye tracking, QR codes, and online collaborative music practices. The software is conceived as a STEAM-oriented pedagogical tool supporting project-, inquiry- and cooperative learning, transdisciplinary activities, game-based learning and authentic problem solving.

Η εργασία εξετάζει το εγχειρίδιο Méthode ou Recueil de connaissances élémentaires pour le forte-piano ou clavecin των J. C. Bach και F. P. Ricci ως πηγή για την παιδαγωγική του πιάνου στα τέλη του 18ου αιώνα. Αναλύεται η ιστορική και παιδαγωγική αξία του περιεχομένου, οι αρχές εκμάθησης και τεχνικής του πληκτροφόρου, καθώς και ζητήματα που αφορούν τη γνησιότητα και την πατρότητα επιμέρους τμημάτων της μεθόδου.

Η εργασία επιχειρεί να οριοθετήσει τους βασικούς άξονες ανάπτυξης προγραμμάτων επιμόρφωσης για εν ενεργεία εκπαιδευτικούς του μαθήματος «Θεωρία της Μουσικής» στην ωδειακή εκπαίδευση. Με αφετηρία τις συνθήκες διδασκαλίας-μάθησης, τη μακρόχρονη αμεταβλητότητα του θεσμικού πλαισίου και τη σύγχρονη βιβλιογραφία, αναδεικνύονται οι εκπαιδευτικές ανάγκες που μπορούν να υποστηρίξουν συστηματικό σχεδιασμό επιμόρφωσης και, ευρύτερα, την ανανέωση της ωδειακής εκπαίδευσης.

Η εργασία παρουσιάζει τρία πρωτότυπα ψηφιακά εκπαιδευτικά μουσικά παιχνίδια σχεδιασμένα με βάση το περιεχόμενο των εξετάσεων εισαγωγής στα Μουσικά Γυμνάσια. Οι εφαρμογές αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας Μουσικών Σχολείων της ΕΕΜΕ με στόχο να προσφέρουν ένα εύχρηστο και παιγνιώδες εργαλείο προετοιμασίας, αλλά και δημιουργικές προεκτάσεις για τη μουσική διδασκαλία τόσο στην ωδειακή όσο και στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

Το άρθρο παρουσιάζει ένα πιλοτικό, εξ αποστάσεως μουσικο-τεχνολογικό project που υλοποιήθηκε με σπουδαστές ωδείου κατά την πανδημία COVID-19. Διερευνώνται οι μουσικές-τεχνολογικές εμπειρίες, οι γνώσεις και δεξιότητες που αποκτήθηκαν και η ανάπτυξη της δημιουργικότητας μέσα από συνεργατικές DIY πρακτικές μουσικής παραγωγής με DAWs. Τα ευρήματα αποτυπώνουν θετικές επιδράσεις και αναδεικνύουν δυνατότητες συμπληρωματικής λειτουργίας τέτοιων πρακτικών με το συμβατικό μοντέλο ωδειακής εκπαίδευσης.

The study reports a pilot distance-learning project with conservatoire students during the COVID-19 period, centred on collaborative DIY music production using a digital audio workstation. It examines students’ musical-technological experiences, acquired knowledge and skills, and the development of musical creativity. The findings indicate that combining traditional conservatoire teaching with online collaborative production can create meaningful learning experiences and suggest a productive hybrid relationship between conventional and digital modes of music education.

Το άρθρο διερευνά τις αντιλήψεις και στάσεις εκπαιδευτικών μουσικής που συμμετείχαν σε διαδικτυακή επιμορφωτική παρέμβαση για την ένταξη του διεπιστημονικού μοντέλου STEAM και των σύγχρονων τεχνολογιών στη μουσική διδασκαλία-μάθηση. Η έρευνα εστιάζει ειδικότερα στις απόψεις των συμμετεχόντων για πρακτικές προγραμματισμού στη μουσική εκπαίδευση και εξετάζει κατά πόσο οι σχετικές αντιλήψεις τους μετασχηματίστηκαν μετά την ολοκλήρωση του εργαστηρίου.

The paper proposes the integration of digital and virtual instruments into music teaching-learning for children aged four to six. Synth4kids is used as the central tool in a set of activities emphasizing improvisation, sonic experimentation, kinesthetic and experiential learning, and cooperative teaching. The proposal responds to children’s contemporary digital and multimodal musical environments and seeks to extend traditional early-childhood music-pedagogical approaches through technology-mediated forms of music-making.

The article presents a comparative study of the official school music curricula of Greece, Sweden, and Japan. Using benchmarks derived from the literature, it examines similarities and differences in curricular philosophy, aims, content, and structure and reflects on how international comparison can inform curriculum assessment and reform while remaining sensitive to each country’s educational context.

Οι ταχείες αλλαγές στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή μετασχηματίζουν καθημερινά τους τρόπους που οι σημερινοί μαθητές έρχονται σε επαφή με τη μουσική, διαμορφώνοντας τις μουσικές εμπειρίες και προτιμήσεις τους. Σε αυτό το πλαίσιο, οι εκπαιδευτικοί μουσικών οργάνων θα πρέπει να λάβουν υπόψη τις επιθυμίες των μαθητών για ενσωμάτωση των σύγχρονων τεχνολογιών στα μαθήματά τους. Αυτό συνεπάγεται την εξοικείωση με ψηφιακά μέσα και περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα διεργασιών, από την ψηφιακή καταγραφή παρτιτούρας και την ηχογράφηση της εκτέλεσης έως τη μουσική παραγωγή (εκτέλεση, επεξεργασία, μείξη κ.λπ.), τον δημιουργικό προγραμματισμό, τις διαδραστικές εφαρμογές και τη χρήση απτικών διεπαφών και μικροεπεξεργαστών. Αξίωμα αποτελεί ότι η διαδικασία και ο βαθμός εμπλοκής είναι εξίσου σημαντικά με το αποτέλεσμα, πάντα σε σχέση με τον ρυθμό μάθησης του κάθε μαθητή. Έρευνες στο πεδίο υποστηρίζουν ότι τα ψηφιακά μέσα στην εκμάθηση μουσικού οργάνου διευρύνουν τους τρόπους μουσικής κατανόησης, συνεισφέρουν στην ανάπτυξη νέων γραμματισμών και δεξιοτήτων 21ου αιώνα (καινοτομία, δημιουργικότητα, κριτική σκέψη, επίλυση προβλημάτων) και ενθαρρύνουν την ενεργητική μάθηση και τη φιλερευνητική διάθεση. Το παρόν κεφάλαιο διαπραγματεύεται τις περιοχές και τους τρόπους ενσωμάτωσης των ψηφιακών μέσων σε ατομικά και ομαδικά μαθήματα οργάνων σε συνδυασμό με παραδείγματα πρακτικής εφαρμογής.

Η Παιδαγωγική της Δημοφιλούς Μουσικής αποτελεί έναν σχετικά νέο τομέα στον χώρο της διδακτικής των μουσικών οργάνων, με προσεγγίσεις και μοντέλα που λαμβάνουν υπόψη τους τα περιβάλλοντα μέσα στα οποία εκφράζονται και δημιουργούν οι καλλιτέχνες της δημοφιλούς μουσικής, καθώς και τις αξίες και τους κώδικες της δημοφιλούς μουσικής κουλτούρας. Κοινές αρχές αυτών των μοντέλων είναι: παίξιμο με το αυτί, συμμετοχική εκτέλεση και δημιουργία, χρήση της τεχνολογίας, ενθάρρυνση δεξιοτήτων αυτοσχεδιασμού και πρακτικές που διαμορφώνονται σύμφωνα με τις αρχές της άτυπης ή μη-τυπικής διδασκαλίας-μάθησης (όπως διατυπώθηκαν από τη Lucy Green). Επίκεντρο είναι οι ίδιοι οι μαθητές, καθώς έχουν την ευκαιρία να επιλέξουν το ρεπερτόριο με το οποίο θα ασχοληθούν (κομμάτια, είδη), να διευρύνουν τη μουσικότητά τους διερευνώντας ποικίλους ρόλους και τρόπους εμπλοκής με τη μουσική (τραγουδιστές-τραγουδοποιοί, παραγωγοί, σχεδιαστές ήχου κ.λπ.) και αξιοποιώντας τις μουσικές τους εμπειρίες από την καθημερινή τους ζωή. Η πρόκληση για τους εκπαιδευτικούς είναι να εμπλουτίσουν λειτουργικά τα παραδοσιακά συστήματα διδασκαλίας-μάθησης οργάνου (χρήση σημειογραφίας, έμφαση στη δεξιοτεχνία μέσα από τεχνικές ασκήσεις) και να αντιληφθούν τι συνεπάγεται η ηγεμονία της Δυτικής λόγιας μουσικής στα ισχύοντα προγράμματα σπουδών των ωδείων. Παρόλο που τα τελευταία χρόνια πολλά μουσικά εκπαιδευτικά ιδρύματα προσφέρουν μαθήματα οργάνων και θεωρίας σε κάποια πεδία της δημοφιλούς μουσικής, υπάρχουν ερευνητικά ευρήματα ότι οι βασικές διαδικασίες εξακολουθούν να διαιωνίζουν τα πρότυπα του 19ου αιώνα. Στο παρόν κεφάλαιο θα σκιαγραφηθούν και θα συζητηθούν οι άξονες και οι μεθοδολογίες της Παιδαγωγικής της Δημοφιλούς Μουσικής που θα βοηθήσουν τους μαθητές να δομήσουν μουσικές εμπειρίες, γνώσεις και δεξιότητες, ταξιδεύοντας στον κόσμο της δημοφιλούς μουσικής και κουλτούρας.

Το άρθρο εξετάζει την ανάπτυξη των MOOCs στο πλαίσιο της ανοικτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και τη σχέση τους με τις ψηφιακές βιβλιοθήκες. Παρουσιάζει βασικά χαρακτηριστικά του σχεδιασμού και της παιδαγωγικής των MOOCs, επισημαίνει τον περιορισμένο ακόμη ρόλο των βιβλιοθηκών στη διαμόρφωσή τους και συζητά προβληματισμούς σχετικά με το εκπαιδευτικό μοντέλο, την αλληλεπίδραση, την αξιολόγηση και τις μελλοντικές προοπτικές.

The article argues for multimodal and multisensory approaches in conservatoire theory-of-music courses, moving beyond a primary reliance on standard notation and symbolic literacy. It reports preliminary findings from a pilot intervention in Greek conservatoire classrooms using aural, visual, tactile, and kinesthetic activities designed to strengthen understanding of abstract musical concepts and broaden forms of musical literacy.

Το άρθρο εξετάζει τον δημιουργικό προγραμματισμό ως πρακτική ανάπτυξης κώδικα προσανατολισμένη στην παραγωγή εκφραστικού μουσικού αποτελέσματος. Συζητά την παιδαγωγική αξιοποίησή του για την ενίσχυση της δημιουργικότητας, της συνεργασίας και της βαθύτερης κατανόησης μουσικών και τεχνολογικών εννοιών και εστιάζει ειδικότερα στην ένταξη της Sonic Pi σε δραστηριότητες μουσικής διδασκαλίας-μάθησης.

Η εργασία προτείνει ένα μοντέλο ανάλυσης μουσικών βίντεο δημοφιλούς μουσικής για την ανάπτυξη πολυτροπικού γραμματισμού στην εκπαίδευση. Το μοντέλο αξιοποιεί εργαλεία της σημειωτικής, όπως κώδικες, συμβάσεις, πολυτροπικότητα και διακειμενικότητα, και εφαρμόζεται ενδεικτικά στο βίντεο Party like a Russian του Robbie Williams. Η προσέγγιση αποσκοπεί στην ενίσχυση της ικανότητας των μαθητών να ερμηνεύουν και να δημιουργούν οπτικοακουστικά κείμενα και να προσεγγίζουν κριτικά κοινωνικοπολιτικά ζητήματα της δημοφιλούς κουλτούρας.

Η μελέτη διερευνά συγκριτικά τους σκοπούς και τους γενικούς στόχους του μαθήματος της μουσικής σε τέσσερα επίσημα προγράμματα σπουδών — Ελλάδας, Σουηδίας, Ιαπωνίας και Σιγκαπούρης — με έμφαση στις κοινωνικές αξίες. Τα προγράμματα αναλύονται μέσα στο κοινωνικό, πολιτισμικό και εκπαιδευτικό τους πλαίσιο, με στόχο να αναδειχθεί τι σημαίνει μουσική εκπαίδευση σε διαφορετικές κοινωνίες και πώς οι κοινωνικές προτεραιότητες αποτυπώνονται στους σκοπούς του μαθήματος.

Η μελέτη διερευνά τους τρόπους με τους οποίους αναδύεται η έννοια του πολιτισμού στο Πρόγραμμα Σπουδών Μουσικής για το «Νέο Σχολείο». Αντιμετωπίζοντας το σχολείο ως φορέα αξιών και πολιτισμικών νοημάτων, εξετάζει πώς το πρόγραμμα σπουδών συνδέει τη μουσική εκπαίδευση με κοινωνικές και πολιτισμικές διαστάσεις. Στόχος είναι να αποσαφηνιστεί τι σημαίνει «πολιτισμός» για τη σχολική μουσική εκπαίδευση στην Ελλάδα και πώς η έννοια αυτή συσχετίζεται με τις εκπαιδευτικές και κοινωνικές αξίες του μαθήματος.

Η εργασία εξετάζει την πρακτική του δανεισμού στοιχείων από τη δυτική έντεχνη μουσική στη δημοφιλή μουσική κουλτούρα και ειδικότερα την εμφάνιση μουσικών υβριδίων. Μέσα σε ένα μεταμοντέρνο πλαίσιο όπου τα όρια μεταξύ «υψηλού» και «χαμηλού», αυτόνομου και εμπορικού τείνουν να αποδυναμώνονται, διερευνώνται ζητήματα αυθεντικότητας, δημιουργικής οικειοποίησης και μουσικής αυτονομίας. Η συζήτηση εστιάζει στο κατά πόσο ο δανεισμός είναι δημιουργικός ή καταχρηστικός, αν διατηρείται η ουσία των δάνειων στοιχείων και αν τα μουσικά υβρίδια μπορούν να διεκδικήσουν δική τους αυτονομία.

Το άρθρο διερευνά τη διδασκαλία-μάθηση του μαθήματος «Θεωρία της Μουσικής» στην ελληνική ωδειακή εκπαίδευση. Μέσα από κριτική αποδόμηση του ισχύοντος προγράμματος σπουδών και ημιδομημένες συνεντεύξεις με εκπαιδευτικούς μουσικής, αναδεικνύει την ανάγκη ανασχεδιασμού ενός προγράμματος που παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο επί δεκαετίες, καθώς και τη σημασία συστηματικής μουσικοπαιδαγωγικής επιμόρφωσης των διδασκόντων.

Η εργασία προσεγγίζει τον Δημιουργικό Προγραμματισμό ως εργαλείο καλλιέργειας της μουσικής δημιουργικότητας. Με αφετηρία την παραδοχή ότι η δημιουργικότητα μπορεί να καλλιεργηθεί παιδαγωγικά και ότι τα ψηφιακά μέσα μετασχηματίζουν τους τρόπους μουσικής διδασκαλίας-μάθησης, εξετάζεται ένα είδος προγραμματισμού υπολογιστών προσανατολισμένο στην παραγωγή εκφραστικού μουσικού αποτελέσματος. Η προσέγγιση συνδέει τη μουσική δημιουργία με τον πειραματισμό, τον κώδικα και τη σύγχρονη μουσική τεχνολογία.

Nowadays, children grow up in a digital-cultural environment that forms their music experiences. However, the traditional music educational methods, as they were designed many decades ago, they do not involve new technologies or the use of electronic sounds and instruments in their content. To that point, a vital part of children's music preferences is not expressed. In recent years, as an attempt to integrate digital media into early musical lessons, some virtual instruments have been developed. However, most of them consist of a reproduction of acoustic instruments (pianos, glockenspiels, percussion) without taking advantage of new technologies widen abilities. This paper aims to present Synth4kids, an original music-making web-application created to be used by children from 5 to 8 years old. Synth4kids is a monophonic virtual instrument synthesizer based on analog synthesis, incorporating elements from the traditional music-educational methods, oriented to music lessons. It is also compatible with all tablets and computers and can be used alone or in conjunction with acoustic and Orff instruments. Furthermore, it benefits from the tablets' tilt sensor and touch screen, enabling extended kinaesthetic experiences. All in all, it offers opportunities for extended sound experimentation and improvisation, allowing children to get in touch with electronic music.

Η εργασία παρουσιάζει το Synth4kids, μια πρωτότυπη διαδικτυακή μουσική εφαρμογή για παιδιά 5–8 ετών. Το εικονικό συνθεσάιζερ ενσωματώνει στοιχεία από τις προσεγγίσεις Dalcroze, Kodály και Orff και αξιοποιεί δυνατότητες σύγχρονων συσκευών, όπως αισθητήρες tablet, ώστε να προσφέρει κιναισθητικές και πολυτροπικές μουσικές εμπειρίες. Προτείνεται η χρήση του σε συνδυασμό με ακουστικά όργανα για ηχητικό πειραματισμό, αυτοσχεδιασμό και μια πρώτη εξοικείωση των παιδιών με αρχές της ηλεκτρονικής μουσικής.

Το άρθρο διερευνά τη φιλοσοφία και τη δομή των MOOCs στο πεδίο της μουσικής εκπαίδευσης. Μελετά δείγμα 110 μουσικών MOOCs από δημοφιλείς πλατφόρμες ως προς το εκπαιδευτικό πλαίσιο, το παιδαγωγικό μοντέλο, το πρόγραμμα σπουδών, τις διδακτικές προσεγγίσεις και την αξιολόγηση και συζητά τις δυνατότητες και τους περιορισμούς αυτής της μορφής διαδικτυακής μουσικής μάθησης.